( 1 ) مىشوند مردگان بلكه ايشان زندگانند و نزد پروردگارشان روزى داده مىشوند ، [ 1 ] دربارهء شهيدان احد نازل شده است . همچنين اين گفتار الهى كه مىفرمايد : از شما شهيدانى مىگيرد ، [ 2 ] دربارهء ايشان نازل شده است . گويد : در جنگ احد هفتاد تن از مسلمانان شهيد شدند ، چهار تن از مهاجران بودند كه عبارت‌اند از حمزة بن عبد المطلب و مصعب بن عمير كه از قبيلهء بنى عبد الدار است و شماس بن عثمان مخزومى و عبد اللَّه بن جحش اسدى و ديگران از انصار بودند . وكيع بن جراح از سفيان ، از ابو هاشم ، از ابو مجلز ، از قيس بن عباد نقل مىكند كه مىگفته است * شنيدم ابو ذر سوگند مىخورد و مىگفت : اين كار آيات كه خداوند مىفرمايد : اين دو گروه خصم دربارهء پروردگارشان جنگ مىكنند و كسانى كه كافر شدند . . . تا آنجا كه مىگويد . . . خداى انجام مىدهد آنچه را اراده كند ، [ 3 ] ، دربارهء اين شش نفر كه روز بدر مبارزه كردند ، نازل شده است ، على بن ابى طالب ( ع ) و حمزة بن عبد المطلب و عبيدة بن حارث ( از مسلمانان ) و عتبه و شيبة پسران ربيعه و وليد بن عتبه . عثمان بن عمر و عبيد اللَّه بن موسى و روح بن عبادة از اسامة بن زيد ، از نافع ، از ابن عمر نقل مىكنند كه * چون پيامبر ( ص ) از احد برگشت شنيد كه زنان بنى عبد الاشهل بر شهيدان خود گريه مىكنند ، فرمود : ولى حمزه گريه كننده‌اى ندارد ، گويد : زنان انصار بر در خانهء پيامبر ( ص ) جمع شدند و بر حمزه مىگريستند ، پيامبر ( ص ) خوابيد و چون بيدار شد هنوز آنان مىگريستند . فرمود : اى واى آنها هنوز اين جايند دستور دهيد برگردند و پس از امروز ديگر بر شهيدى گريه نكنند . ابو عامر عبد الملك بن عمرو عقدى از زهير بن محمد ، و عبد اللَّه بن مسلمه بن قعنب حارثى از عبد العزيز بن محمد دراوردى و همگى از شريك بن ابو نمر ، از عطاء بن يسار نقل مىكنند كه * پيامبر ( ص ) چون از جنگ احد فارغ شد از كنار زنان قبيلهء بنى عبد الاشهل عبور فرمود و شنيد بر شهيدان خود گريه مىكنند ، پيامبر ( ص ) فرمود : ولى براى حمزه گريه كننده‌اى نيست . سعد بن معاذ كه اين سخن را شنيد نزد زنان بنى عبد الاشهل رفت و

--> [ 1 ] . آيهء 169 سورهء سوم - آل عمران - رك : شيخ طوسى ، تبيان ، ج 3 ص 47 ، كه آيه را در مورد شهداى بدر و احد دانسته است - م . [ 2 ] . بخشى از آيهء 140 سورهء سوم - آل عمران - رك : شيخ طوسى ، تبيان ، ج 2 ، ص 602 . - م . [ 3 ] آيهء 19 سورهء بيست و دوّم - حج - رك : طبرسى ، مجمع البيان ، ج 7 ، چاپ بيروت ، 1379 قمرى ، ص 77 . - م .